|
شبانه ها
|
یک آن صدای انفجاری می شنود و تصویر ویرانی همه چیز را درپی اش می بیند.و این حادثه ای بود که مدام در ذهنش تکرار می شد.تازگی ها منتظر اتفاق دیگری هم بود. سقوط کامیونی از بالا به روی اتومبیلش وقتی با شتاب از زیر پلی می گذشت. از صدای بلند می ترسید. در گوشش که فرو می رفت بیرون نمی آمد. نمی توانست بیاید. تکرار می شد. آن قدر که در و دیوار سرش را خراب کند و از جایی بیرون بزند. تکرار صدای بلندی را دوست داشت که بگوید دوستش دارد. می رفت زیر گنبد مسجد شاه و بلند می گفت دوستش دارد. صدایش را می شنید که تکرار می شود. می رفت داخل سرش. داخل سر مردم. حالش خوب می شد. انفجار و ویرانی از یادش می رود. خواب می بیند رفته است زیر همان گنبد و داد زده که دوستش دارد. صدا رفته و چسبیده زیر گنبد و دیگر پایین نیامده. هرچقدر گفته، باز رفته و چسبیده و پایین نیامده.
حالا احساس می کند هر چقدر حرف بزند می رود می چسبد یک جایی و دیگر بر نمی گردد. دوست دارد برگردد و برود داخل سرش و بیرون نیاید و مدام تکرار شود و وقتی بگوید دوستت دارم، صدا برود بخورد به جایی و برگردد . در سرش چند باره شود و نتواند بیرون بیاید و حالش خوب شود.
"ناظر کبیر تو را مینگرد" این جمله کلیدی رمان جورح اورول به نام 1984 است. در این داستان با جامعه ای روبرو هستیم که مردمانش تحت نظارت مداوم از طرف حکومت و خود سانسوری از طرف خود هستند. مانیتورهایی در هر خیابان و خانه و فضای کوچکی به صورت تمام وقت ناظر به اعمال مردمان آن جامعه است و هر کس رفتار و گفتارش را اجباراً منطبق بر خواستههای حاکمیت مینماید که در غیر این صورت شناسایی و محکوم میگردد.
چندی پیش فرمانده نیروی انتظامی از طرحی سخن به میان آورد که بر اساس آن دوربینهایی با هدف شناسایی مجرمان و اراذل و اوباش در خیابانها و معابر نصب و به صورت 24 ساعته تمامی حرکات و رفتارهای محیط را ثبت مینماید. برخی به این ایده اعتراض کرده و آن را نقض حقوق شهروندی و عامل تشویش اذهان مردم نامیدند که نیروی انتظامی در جواب، آن را محدود به مناطق جرم خیز دانست به هدف ایجاد ثبات و نظم و امنیت. اینک این طرح عملیاتی شده و به مرحله اجرا در آمده است. طرحی که به نظر میرسد هدف اولیه و اصلی آن کنترل حرکات و رفتارهای مردم در زمان های بحرانی و اعتراضات احتمالی خیابانی است تا بدان وسیله در کنار طرح های دیگر از جمله استانی کردن فرماندهی سپاه، بتوانند از هر نظر حفظ قدرت نمایند.
اگر روزگاری رمان 1984 در زمرهی داستانهای تخیلی به شمار میرفت اما اینک به نظر میرسد باید آن را کم کم در کنار آثار رئالیسم بررسی کرد و از خواندنش لذت برد.